2025'in Kelimesi

 

2025 yılının kelimesi benim için "manipülasyon" oldu. Peki ne demek bu manipülasyon ve nasıl maruz kalıyoruz?

"Manipülasyon, bir kişiyi ya da grubu kendi isteği varmış gibi hissettirerek, aslında manipülatörün istediği yönde düşünmeye, hissetmeye veya davranmaya yönlendirme sürecidir."

Evet işte yukarıdaki gibidir sevgili arkadaşlar. Peki çeşitleri var mıdır? Varsa nelerdir?

Tür	Amaç
Duygusal Manipülasyon	Kontrol
Gaslighting	Algıyı bozma
Pasif-Agresif Manipülasyon	Gizli cezalandırma
Güç ve Otorite Manipülasyonu	Baskı
Bilgi Manipülasyonu	Yanıltma
Zaman Baskısı Manipülasyonu	Acele karar aldırma
İlişki Temelli Manipülasyon	Bağımlılık oluşturma

Yukarıdakiler size tanıdık geldi mi?

 

Yıl sonunda çok sevdiğim bir dostum ile güzel bir seyahat yaptık. Onunla konuşurken, bu sene çemberin dışına çıkıp bakmayı öğrendiğimi anlattım. Anlatırken çemberin dışından, içerisinin türlü kişiler tarafından yapılmaya çalışılan manipülasyonlarla dolu olduğunu nasıl fark ettiğimi kendime de tekrar hatırlatmış oldum. Manipülasyonu sadece aile/dost veya ikili ilişkiler olarak sınırlandırmıyorum. Aslında çemberin içinde hepsi bir bütün olarak kocaman bir oluşum halinde bulunuyorlar.

Örneğin birkaç yıldır görüşmediğim ama önceden can ciğer olduğumuz  "dostum" vardı. Ki görüşmemizin sebebi ben değildim ama noktayı ben koymuştum. Bu sene içerisinde bana kısa kısa mesajlar atmaya başladı. Sonrasında (yeni bebeği oldu) bebeğinin fotoğraflarını atıp, ne zaman göreceksin şeklinde devam etti. İçimden hiç, ne onu ne de bebeği görmek gelmiyordu. Çünkü yazışırken bile ruhuma sinmeyen bir şeyler vardı. Hatta bir kere görüntülü aradı açmadım, sonrasında ise bizim ufaklık vardı, onu da yanıma alarak açtım. Açmamak, bebeğine yanıt vermemek istemiyordum. Aslında öyle görünmek istemiyordum. Bebek çok şeker, pamuk gibi, tam öpülesi sevilesi... Ama aramızdaki bağ o kadar kopmuştu ki... Hiçbir şey olmamış gibi "hemen gelmeliyim" yapamıyordum. Zorluyordum ama olmuyordu. Ve yılın bitimine birkaç hafta kala yine çok abuk bir davranış sergilediğini öğrendim. Ve o an kocaman bir "dankkkkkk" sesi zihnimde yankılandı. Beni manipüle ediyordu. Bebeği ile ya da başka şeyler ile bana kendimi kötü hissettirip, ya da özletip, ona gitmemi istiyordu. Kocaaaaammmaann bir manipülasyondu bu. Allah'tan yutmamıştım ve içimdeki o hisse güvenmiştim. Geri dönüp baktığımda aslında bu zamana kadar onun manipüle etmeyi çok bildiğini anlamamış olmama kızdım, hem de çok kızdım.

Fakat anlamak tabi manipülasyonun önünü kesmiyordu. Çemberin dışından bakmaya başlayınca, türlü konularda çeşitli manipülasyonlarla uğraşmak zorunda olduğunuzu fark ediyorsunuz. Doğrudan iletişim kurmak yerine dolaylı iletişim kurmak veya kurmaya çalışmak çağımızın yeni modeli olmuş sanırım. İnsanlar ahlaklı bir iletişim modelini bırakıp, dolanarak veya üçkağıt ile ya da size kendinizi kötü hissettirmeye çalışarak ya da suçlu hissettirmeye çalışarak kendi konforlarına uygun olan davranışı sergiliyorlar. 

Şu dünyada herkesin tanıdığı en büyük manipülatör kim?

"Adolf Hitler"

Bu adamın neler yaptığını anlatmayacağım zaten nasıl bir korku manipülatörü olduğunu hepimiz çok iyi biliyoruz. Tak tak tak...

Maruz kalıyoruz hem de fena maruz kalıyoruz. Psikoloji bilimiyle ilgilenenler birkaç senedir en çok 

"Gaslighting" den bahsediyor.

"Gaslighting, bir kişinin karşısındakine kendi algısından, hafızasından ve akıl sağlığından şüphe ettirmesi yoluyla uygulanan bir psikolojik manipülasyon türüdür."

Şimdi bir düşünün buna maruz kalıyor musunuz yada kaldınız mı? Çünkü dinlediğim podcastların çoğunda konuşulan konu son birkaç senedir bu. 

Hata onlarda değil bende olabilir mi?/ Ben mi abartıyorum./ Ben mi yanlışı anladım./ Kafamda mı kuruyorum/ Öyle demek istememiştir./ Yanlış mı anımsıyorum acaba? 

Bunlardan hangilerini sorarken buluyorsunuz kendinizi. İlişki biçimi fark etmez. Duygusal-iş-aile vb. hepsinde aynıdır. 

Akıl sağlığınızdan şüphe edecek boyuta gelmemiş olabilirsiniz ama duygu durumunuz ile ince ince oynanmaya çalışılabilir. Çünkü bir manipülatörü tanımak işinde ustaysa yıllarınızı alabilir. Gözümüze soka soka değil, sinsi sinsi ilerler çoğu...Bir düşünün , birrr düşünün.... 

Açıkçası manipülasyon yapan çoğu kişinin de bunun ne demek olduğunu bildiğini zannetmiyorum. Bazılarının ezelden kişiliği bence bu şekilde.

Bir de "Duygusal Manipülasyon" var.

"Ben senin için nelerrrr yaptım sen biliyor musunnn bakalım  haaaaaa?" özetle bu cümle arkadaşlar.

Bunu daha fazla yakınlık kurduğumuz ilişkilerde yaşarız. Ve en kötüsü de çoğu insan buna maruz kaldığında fark etmiyormuş. Ne kötü değil mi? 

Manipülatörlere sınır-Manipülasyona dikkat dikkat!

Psikoloji sihir gibi aslında! Mesela bu sene yaşadığım çoğu şeye tepkim şu oldu " çocukluğunda ne yaşadı acaba". Gerçekten insanın yetişkinliğinde sergilediği her davranışının altında kocaman bir çocukluk temeli yatıyor. Kendime dahi baktığımda bunu tespit ediyorum. Beni mutlu eden, sevindiren şeyler veya üzen yaralayan şeyler hep çocukluğum ile bağlantılı. Şimdiki senin inşası çok erken başladı çok!

2025 anlayarak ve anlamlandırarak geçti. Güzeldi çok güzel. Öğrenmek çok güzel, anlamak daha da güzel! 

Bakalım 2026 yılının kelimesi ne olacak?

Herkese şahane bir yıl ve güzel anlar diliyorum 🍀